Điều gì diễn ra nếu việc học trung học chỉ cách nhà vài phút lại có thể mở ra cánh cửa đến với cả thế giới?
Đó chính là điều đã xảy ra với một cựu học sinh EF Academy New York khóa tốt nghiệp 2019.
Lớn lên ở khu dân cư chỉ cách trường vài phút, Andrew là một trong những học sinh sống gần trường nhất. Nhưng khi bước vào lớp học, bạn lại được học tập cùng các bạn đến từ khắp nơi trên thế giới, mỗi người mang theo nền văn hóa, trải nghiệm và góc nhìn riêng của mình. Trải nghiệm trung học khác biệt ấy cuối cùng đã định hình cách Andrew tiếp cận vai trò lãnh đạo, những chuyến đi, các mối quan hệ và sự nghiệp sau này.
Kể từ khi tốt nghiệp, Andrew đã có cơ hội trải nghiệm nhiều lĩnh vực và khám phá nhiều nơi trên thế giới, từ những chuyến đi du lịch bụi khắp châu Âu đến xây dựng sự nghiệp trong lĩnh vực marketing kỹ thuật số và thành lập công ty riêng mang tên Antigravity. Hiện tại, Andrew đảm nhiệm vị trí Digital Lead tại PRODA, một thương hiệu đồ uống, đồng thời tiếp tục phát huy tư duy toàn cầu và tinh thần ham khám phá đã được hình thành từ những ngày còn học tại EF Academy.
Gần đây, chúng tôi đã chào đón Andrew trở lại trường tại Pasadena trong một buổi trò chuyện dành cho cựu học sinh, và có cơ hội hỏi Andrew về hành trình của mình, những bài học vẫn luôn đồng hành cùng bạn và lời khuyên Andrew muốn gửi đến những học sinh đang cân nhắc lựa chọn EF Academy.
Những chia sẻ của Andrew mang đến góc nhìn chân thực về điều làm nên sự đặc biệt của trải nghiệm tại EF Academy — và lý do tại sao những giá trị mà học sinh nhận được vẫn tiếp tục đồng hành cùng các bạn sau khi tốt nghiệp.
Kể từ khi tốt nghiệp EF Academy năm 2019, bạn đã học tập, đi du lịch nhiều nơi và xây dựng cho mình một con đường sự nghiệp khá độc đáo. Khi nhìn lại, phần nào trong trải nghiệm tại EF Academy được chứng minh là có giá trị nhất trong việc giúp bạn trải qua những hành trình đó?
Tôi mất cha khi mới 13 tuổi, chưa đầy một năm trước khi nộp hồ sơ vào EF. Khi ấy, tôi vẫn chưa biết diễn đạt nỗi mất mát đó thành lời, và điều tôi cần không chỉ là một ngôi trường mới, mà còn là một thế giới mới. EF đã mang thế giới đó đến với tôi. Các bạn cùng lớp của tôi đến từ khắp nơi trên thế giới, còn tôi chỉ đến từ ngôi trường trung học cơ sở ngay bên cạnh. Chỉ riêng Ngày hội Văn hóa đã giống như một chuyến du lịch vòng quanh thế giới mà không cần hộ chiếu. Điều quý giá nhất tôi mang theo từ đó là nhận ra rằng những gì tôi cho là bình thường thực ra chỉ là một trong nhiều cách nhìn nhận về điều bình thường. Bài học ấy đã đồng hành cùng tôi trong mọi trải nghiệm kể từ đó. Từ thời đại học, những chuyến đi du lịch bụi khắp châu Âu, cho đến công việc hiện tại với khách hàng và các nhóm làm việc, tôi luôn bước vào với tâm thế rằng cách của mình không phải là cách duy nhất, và tôi ưu tiên lắng nghe trước. Quãng đường tôi đi đến EF rất ngắn. Nhưng tầm nhìn hiểu biết của tôi thì không.
Sau khi tốt nghiệp EF, bạn đã chọn đi du lịch bụi và khám phá thế giới — việc theo học tại một trường trung học có sự đa dạng quốc tế như vậy đã định hình cách bạn trải nghiệm việc du lịch, tiếp cận các nền văn hóa mới và thích nghi với những môi trường xa lạ như thế nào?
Việc học cùng bạn bè đến từ khắp nơi trên thế giới khiến tôi cảm thấy thế giới trở nên gần gũi và quen thuộc hơn. Bạn bè tôi có những người đến từ Kazakhstan, Na Uy, Việt Nam và Thụy Sĩ, vì vậy khi bắt đầu đi du lịch, tôi không cảm thấy các nền văn hóa mới quá xa lạ. Tôi chỉ nghĩ đó là những con người mà mình chưa có dịp gặp mà thôi. EF cũng đưa tôi ra thế giới từ rất sớm: Iceland năm 15 tuổi, rồi Peru năm 16 tuổi cùng giáo viên môn Global Perspectives, từ Lima đến Amazon, rồi đến Cusco và Machu Picchu, sau đó là một hội nghị thượng đỉnh ở Milan vào mùa hè năm đó. Vì vậy, khi đi du lịch bụi một mình qua Madrid, Barcelona, Paris và Berlin vào năm 2020, tôi không cảm thấy sợ hãi khi mình là người xa lạ ở một nơi mới. Tại EF, ai cũng là người mới đối với một ai đó. Cách tôi tiếp cận một nơi xa lạ cũng chính là điều EF đã dạy tôi: đặt câu hỏi, thử những món ăn mới, và luôn nghĩ rằng có lý do chính đáng khiến người ta làm mọi thứ theo những cách khác nhau.
Bài học, kỹ năng hoặc tư duy nào bạn phát triển được tại EF Academy đã giúp bạn thành công cả trong công nghiệp lẫn cuộc sống cá nhân kể từ khi tốt nghiệp?
Bất đồng quan điểm không có nghĩa là thiếu tôn trọng nhau. Tại EF, một tiết học lịch sử có thể biến thành một phiên họp Model UN mà không cần đến bảng tên đại biểu. Bạn sẽ nhận ra rằng những người mình yêu quý và kính trọng lại có thể có quan điểm hoàn toàn khác mình về chính trị, tôn giáo hay lịch sử, thường là vì gia đình họ đã trực tiếp trải qua những điều đó. Bạn học cách lắng nghe, hiểu được xuất phát điểm của người khác và vẫn giữ vững quan điểm của mình. Khi làm chủ tịch hội học sinh, tôi đã biến điều đó thành một kỹ năng thực tế. Trong một cộng đồng quốc tế, mọi người không phải lúc nào cũng mong muốn cùng một điều, vì vậy bạn cần lắng nghe trước và tìm ra những điểm chung có thể kết nối mọi người. Trong công việc, tôi áp dụng điều này mỗi ngày khi làm việc với khách hàng và các nhóm. Trong cuộc sống cá nhân, đó cũng là lý do tôi có thể duy trì mối quan hệ thân thiết với những người có cách nhìn nhận thế giới rất khác mình. Phần lớn mọi người chỉ muốn biết rằng tiếng nói của họ được lắng nghe. Hóa ra, điều đó đúng với mọi ngôn ngữ.
Có môn học, giáo viên, trải nghiệm hay cuộc trò chuyện nào tại EF Academy đã ảnh hưởng đến định hướng mà bạn chọn sau khi tốt nghiệp trung học không?
Có hai điều: một là điều đã định hình những gì tôi làm, điều còn lại định hình cách tôi suy nghĩ. Điều thứ nhất về "những gì tôi làm", đó là một kỳ thực tập viết nội dung với bộ phận marketing của EF Academy khi tôi 16 tuổi, song song với việc điều hành các chiến dịch tranh cử của hội học sinh. Viết bài cho trường và thuyết phục các bạn học đến từ khắp nơi trên thế giới bỏ phiếu cho mình chính là lần đầu tiên tôi được nếm trải lĩnh vực marketing, và từ đó đến nay tôi chưa bao giờ thực sự rời xa lĩnh vực này. Điều thứ hai là về "cách tôi suy nghĩ", đó là môn Theory of Knowledge (Lý thuyết Nhận thức), môn học đặt ra câu hỏi: làm thế nào chúng ta biết được những gì mình nghĩ là biết? Nó giống như ai đó đã biến việc suy nghĩ quá nhiều thành một môn học thuật. Môn học đó dạy tôi rằng sự tự tin và sự chắc chắn là hai điều khác nhau: tôi từng chắc chắn mình sẽ trượt IB, nhưng cuối cùng tôi đã tốt nghiệp với một bằng cấp chính quy cùng mười tín chỉ đại học. Trong một lĩnh vực mà AI có thể đưa ra câu trả lời sai nhưng lại rất tự tin, bài học đó gần như là công việc hằng ngày của tôi. Và đúng vậy, giờ tôi lại đang viết nội dung cho bộ phận marketing của EF. Lần này tôi đã được "thăng chức" lên vị trí phụ trách mảng nội dung.
Nhiều học sinh EF Academy xây dựng được tình bạn với các bạn đồng trang lứa đến từ khắp nơi trên thế giới. Đến nay, có những mối quan hệ hay kết nối toàn cầu nào vẫn còn là một phần trong cuộc sống của bạn không?
Có chứ, và họ là những người tôi yêu quý nhất. Rachel, người bạn đồng hành của tôi trong chương trình IB (nói vui thì chúng tôi giống như một bộ phim cảnh sát đôi "buddy-cop", chỉ khác là có nhiều trích dẫn hơn), chưa bao giờ thực sự rời xa cuộc sống của tôi. Chúng tôi cùng chuyển đến Los Angeles vào năm 2020, sau đó ở chung căn hộ, và đến giờ Rachel vẫn là một trong những người bạn thân nhất của tôi. Nhưng điều tôi thích nhất là những lần tái ngộ với những người bạn EF đã nhiều năm chưa gặp lại. Cảm giác giống như gặp một con người hoàn toàn khác nhưng lại biết tất cả những câu chuyện của bạn. Họ đã trưởng thành, chuyển đến những quốc gia khác, thay đổi sự nghiệp, vậy mà chỉ sau 5 phút, chúng tôi lại như đang ngồi cùng nhau ở bàn ăn trưa ngày xưa, cười đến chảy nước mắt vì một chuyện xảy ra hồi chúng tôi mới 15 tuổi. 10 năm nghe có vẻ dài, cho đến khi bạn lại ở cùng phòng với nhau. Tình bạn ở EF thực ra chẳng bao giờ kết thúc. Chúng chỉ chuyển sang múi giờ khác và chờ ngày gặp lại nhau.
Hành trình sau khi tốt nghiệp của bạn không đi theo một con đường truyền thống. Bạn nghĩ EF Academy đã chuẩn bị cho mình như thế nào để đón nhận sự bất định, dám chấp nhận rủi ro và theo đuổi những cơ hội nằm ngoài vùng an toàn của mình?
EF cho tôi cơ hội tập bước những bước táo bạo khi những rủi ro chưa quá lớn. Tôi nộp đơn vào trường lúc 14 tuổi gần như chỉ theo cảm hứng. Năm 15 tuổi, tôi chủ động ứng tuyển và giành được vị trí thực tập sinh học sinh chính thức tại Hội nghị Thượng đỉnh Lãnh đạo Học sinh Toàn cầu của EF ở Iceland. Tôi vừa phấn khích tột độ, vừa căng thẳng theo đúng nghĩa đen. Tôi đi bơi ở Blue Lagoon ngay khi vừa xuống máy bay, gặp Tổng thống Iceland, và dành cả đêm trước bài phát biểu của mình với nỗi lo rằng trông mình chẳng khác nào một con ngựa. Rồi dù rõ ràng đang lo lắng, tôi vẫn bước lên sân khấu giới thiệu Steven Chu, nhà vật lý đoạt giải Nobel. Đó chính là bài học mà đến giờ tôi vẫn luôn áp dụng: bạn không cần phải cảm thấy mình đã sẵn sàng, bạn chỉ cần bắt đầu. Vì vậy, khi chuyển đến Los Angeles năm 19 tuổi và chỉ quen biết vài người ở đó, tôi hiểu rằng đây không phải lần đầu tiên mình bước vào một hành trình mới đầy thử thách. Lần đầu tiên của tôi có liên quan đến một nhà khoa học đoạt giải Nobel và, theo quan điểm của chính tôi, một con ngựa.
Nhìn lại bản thân khi còn là học sinh EF Academy, bạn sẽ đưa ra lời khuyên gì cho những bạn chưa thật sự biết mình muốn làm gì trong tương lai, nhưng đang hào hứng với những cơ hội phía trước?
Tôi có 3 lời điều. Thứ nhất, hãy tham gia trước khi bạn cảm thấy mình đã sẵn sàng. Năm lớp 9, tôi tham gia Model UN, hội học sinh và câu lạc bộ chứng khoán. Tôi không có kế hoạch gì cả. Tôi chỉ có những tờ đơn đăng ký tham gia. Sự tự tin thường đến sau bước đi đầu tiên, chứ không phải trước đó. Thứ hai, hãy kết bạn với những người hoàn toàn khác mình. Chính những người thách thức các giả định và quan điểm của bạn sẽ là những người sẽ giúp bạn học hỏi được nhiều nhất. Thứ ba, đừng xem những trải nghiệm ấy là điều hiển nhiên. Khi đang học tại trường, việc ăn trưa cùng các bạn đến từ khắp nơi trên thế giới chỉ đơn giản là một bữa trưa. Nhưng tin tôi đi, đó không bao giờ chỉ là một bữa trưa bình thường. Chưa biết mình muốn làm gì trong tương lai không phải là vấn đề. Đó là một lý do tuyệt vời để thử sức với mọi thứ, và EF là nơi rất phù hợp để làm điều đó.
Kể từ khi tốt nghiệp, bạn đã có những trải nghiệm ở nhiều quốc gia, lĩnh vực nghề nghiệp và giai đoạn khác nhau trong cuộc sống. Theo bạn, EF Academy đã giúp xây dựng sự tự tin và tầm nhìn toàn cầu cần thiết cho hành trình đó như thế nào?
Bằng cách cho tôi cơ hội thực hành cả hai điều đó. Về sự tự tin, EF liên tục trao cho tôi những cơ hội lãnh đạo ngay cả khi tôi chưa cảm thấy sẵn sàng. Năm 16 tuổi, tôi đã trình bày đề xuất thiết kế lại thư viện trước ban lãnh đạo cấp cao của EF và được phê duyệt — nhờ vậy, tôi có dịp tự tay lắp ráp 16 chiếc bàn IKEA trong một ngày và gọi đó là nhiệm vụ của chủ tịch hội học sinh. Về tầm nhìn toàn cầu, các bạn học đến từ khắp nơi trên thế giới dạy tôi hiểu rằng cách nhìn của mình là có giá trị, nhưng không phải là cách duy nhất. Đó là cách tôi có thể chuyển đổi giữa các lĩnh vực như an ninh mạng, các chiến dịch chính trị và marketing, và cũng nhờ vậy, việc điều hành công ty riêng của mình trong 7 tuần từ Berlin, Tuscany và Capri lại trở nên quen thuộc hơn tôi tưởng.
Điều gì trong cuộc sống sau khi tốt nghiệp EF Academy khiến bạn bất ngờ nhất, nhưng hóa ra lại là điều mà EF đã giúp bạn chuẩn bị tốt hơn nhiều so với những gì bạn nhận ra vào thời điểm đó?
Đó là việc tầm nhìn toàn cầu của tôi đã âm thầm hình thành từ lúc nào không hay. Tại EF, tất cả những điều ấy đơn giản chỉ là cuộc sống học đường: học lịch sử cùng những người bạn có gia đình từng trực tiếp trải qua các sự kiện mà chúng tôi đang nghiên cứu, tìm hiểu những ngày lễ mà trước đây tôi chưa từng nghe đến, và kết bạn với những người đến từ khắp nơi trên thế giới. Sau khi tốt nghiệp, tôi bắt đầu nhận ra ảnh hưởng của những trải nghiệm đó ở khắp nơi. Khi có chuyện xảy ra trên thế giới, tôi nghĩ đến việc sự việc ấy được nhìn nhận như thế nào từ phía bên kia, vì tôi đã từng ngồi chung lớp với những người đến từ phía bên kia. Khi bước vào một thành phố mới, một lĩnh vực nghề nghiệp mới hay một căn phòng đầy những người có suy nghĩ khác mình, tôi cảm thấy tò mò thay vì bối rối, lạc lõng. Điều đó không đến từ một môn học duy nhất. Nó được hình thành qua nhiều năm, khi thế giới và sự đa dạng trở thành điều quen thuộc trong cuộc sống học đường của tôi. Tôi đã biết EF rất đặc biệt khi còn học ở đó. Nhưng chỉ sau khi rời trường, tôi mới nhận ra trải nghiệm ấy hiếm có đến mức nào, khi nhận thấy phần lớn mọi người chưa bao giờ có cơ hội học trung học trong một môi trường như vậy.
Khi nhìn lại con người bạn năm 2019 với hiện tại, bạn thấy sự kết nối rõ nét nhất giữa trải nghiệm tại EF Academy và cuộc sống cũng như sự nghiệp hiện tại của mình ở đâu?
Năm 2019, tôi 18 tuổi, vừa tốt nghiệp EF với tấm bằng tốt nghiệp, rất nhiều ý kiến và hoàn toàn không biết bước tiếp theo là gì. Ngày nay, tôi là Digital Lead phụ trách mảng kỹ thuật số tại PRODA, một thương hiệu đồ uống, đồng thời điều hành công ty riêng của mình, Antigravity (antigravity.marketing). Sự kết nối rõ nét nhất chính là cách tôi lãnh đạo. EF dạy tôi rằng lãnh đạo không có nghĩa là phải biết tất cả câu trả lời. Đó là biết lắng nghe, thấu hiểu những góc nhìn khác nhau và đặt ra những câu hỏi tốt hơn. Khi còn là chủ tịch hội học sinh, những khoảnh khắc tôi yêu thích nhất là khi được nghe ý tưởng từ những bạn học sinh thường ít lên tiếng. Đến nay, tôi vẫn điều hành mọi dự án bằng những câu hỏi mà EF đã dạy tôi: Mình đang bỏ sót điều gì? Một người có xuất thân hoàn toàn khác sẽ nghĩ như thế nào? Còn những ý kiến riêng của tôi thì, phải thừa nhận rằng, vẫn còn nguyên vẹn đến tận bây giờ.
Bạn sẽ nói gì với một học sinh Mỹ đang lo lắng khi theo học tại một ngôi trường mà phần lớn học sinh đến từ các quốc gia khác?
Hãy tin vào trực giác của bạn. Nếu bạn cảm thấy hào hứng với một ngôi trường quy tụ học sinh từ khắp nơi trên thế giới, hãy tin vào cảm giác đó. Bạn bè cùng quê với bạn có thể không hiểu lựa chọn này, và điều đó không sao cả. EF là một trải nghiệm hoàn toàn khác biệt so với bất kỳ trường tư thục nào khác, và chính sự khác biệt đó mới là điều làm nên giá trị của EF. Tôi là một học sinh địa phương đúng nghĩa: tôi lớn lên ở khu dân cư chỉ cách khuôn viên trường vài phút và là học sinh đầu tiên từ thị trấn của mình theo học tại đây. Những ngày đầu, tôi cảm thấy mình như người ngoài cuộc. Nhưng chỉ sau vài ngày, tôi đã có bạn bè, và chỉ sau vài tuần, những bạn học đến từ phía bên kia thế giới đã bắt đầu tâm sự với tôi. Hóa ra, việc là người Mỹ cũng mang lại cho tôi một lợi thế, vì tôi hiểu đất nước mà tất cả những người khác vừa đặt chân đến, vì vậy tôi có thể trở thành người đón tiếp và giúp họ làm quen với nơi đây. Đó là một trải nghiệm khác thường, đôi khi khiến tôi không thoải mái, nhưng cũng là điều tuyệt vời và ý nghĩa nhất tôi từng làm khi còn là một thiếu niên. Cứ lo lắng đi. Nhưng hãy cứ bước tới.
)
)
)
)
)